Lagsbruk

Skjenkerettsspørsmålet

Dette har vore "ein varm potet" gjennom heile lagsbrukssoga.

Det er nok slik at nasjonsbygginga - som Norskdomsrørsla var ein del av - også hadde i seg ein del moralske aspekt - særleg i Noregs Ungdomslag. Synet på skjenkesaka må ein då forstå ut frå det store misbruket av alkohol som rådde i landet på 1800-talet. Ungdomslagsarbeidet skulle vera byggande folkeoppsæding, og då kunne det ikkje tolast at ein samtidig tente pengar på sal av rusmidlar.

I Mosjøen var etablering av Kaffistova ei aktiv satsing i kampen mot drukkenskapen.

http://www.lokalhistoriewiki.no/index.php/Øl-_og_vinhandel_i_Vefsn

Kor viktig skjenkerettspørsmålet har vore for verksemdene har vore avhengig av "konseptet". For den som dreiv ei kaffistove på dagtid, så har alkoholservering hatt lite å sei. Skal ein derimot driva ein à la carte-restaurant på kveldstid, er skjenkeløyve viktig. Det har vore tydeleg at fråver av skjenkeløyve i fleire høve har vore brukt som ei orsaking for dårleg drift.

Her er navn på nokre av dei bruka der skjenkediskusjonen gjekk høgt. Ei vidare utdjuping av dette spørsmålet må venta til seinare. Det er nok der eigarlaget er medlem av Noregs Ungdomslag at desse prosessane har vore mest tilspissa.

  • Ungdomslaget Ivar Aasen i Ålesund var eigar av Hotell Noreg. Her blei det heller ikkje akseptert at hotellet fekk skjenkeløyve for alkohol, og laget blei ekskludert frå NU i 1954.
  • Hotell Fosna, Kristiansund. Søkte skjenkerett til nybygget etter 2. verdskrigen.
    (Eigarane ikkje medlem av Noregs Ungdomslag- bare av Noregs Mållag. Derfor blei det ikkje eksklusjonssak for desse.)
  • Grand hotell, Steinkjer.
  • Dølaheimen, Lillehammer - då dei kjøpte Breiseth Hotell på 1990-talet og bygde ut.
  • Bondeheimen, Mandal med konseptet "Gierts Karis kjeller".
  • Saga Hotell, Tromsø.
  • Finnsnes hotel.
  • Hotell Hordaheimen, Bergen.
  • x
  • Bondeheimen i Brønnøysund.
  • Aftenposten 9. januar 1962:
     

Tilbake til hovudsida